De liquiditeitsbehoefte van je onderneming: hoe pak je dit aan?

Leestijd: 10 minuten
NL - blog image - cash needs

De liquiditeitsbehoefte van een onderneming maakt deel uit van de dagelijkse gang van zaken van een ondernemer. Toch kan het gebeuren dat de behoefte blijft groeien, terwijl je hier nog geen invulling aan kan geven. Geleidelijk zou je hierdoor in de problemen kunnen komen. Gelukkig zijn er opties om je onderneming weer op de rails te krijgen: beter beheer van de liquiditeit, vermindering van de liquiditeitsnood of zelfs financiering.

Definitie: liquiditeitsbehoefte

De liquiditeitsbehoefte, ook wel Werkkapitaalvereiste (WKV) genoemd, is het geld dat een onderneming nodig heeft om op de juiste manier te functioneren en haar kasstroomverschil, dat overeenkomt met de uitgaven (uitgaand geld) en inkomsten (binnenkomend geld), te overbruggen.

Lees ook: De hoge behoefte aan werkkapitaal (WCR): is dit altijd een probleem?

Waarom moet een onderneming met haar liquiditeitsbehoefte aan de slag?

Ten eerste komen de redenen aan bod waarom een onderneming behoefte aan liquide middelen heeft. Dit is een normale noodzaak voor de meerderheid van de ondernemingen.

Betaaltermijnen

Betaaltermijnen horen tot de dagelijkse gang van zaken van ondernemingen die hun klanten toestaan om hun facturen later te betalen (over het algemeen met een termijn van 30, 45 of 60 dagen): een debiteur betaalt over het algemeen niet onmiddellijk.

Hoewel dit in het zakenleven zeer gebruikelijk is, met name als je werkt met grote accounts of instellingen, zijn dergelijke betaaltermijnen niet zonder risico voor de onderneming die ze hanteert. Immers, om te kunnen functioneren dient een onderneming vaak uitgaven te doen voordat de debiteuren hebben betaald: voorraden inkopen, investeringen realiseren, salarissen uitbetalen, lopende kosten voldoen e.d. Hierdoor ontstaat er liquiditeitsnood voor de onderneming.

Kennis in je behoefte geeft je inzichten. Daarom dat het belangrijk is om van tevoren een overzicht te maken, waarin je kunt zien hoe het staat met de liquiditeit van je onderneming. Zo kun je beter anticiperen op veranderingen en als er een liquiditeitsbehoefte ontstaat.

Heb je een liquiditeitsplanningstemplate nodig? Download ons Excelmodel!

NL - CTA blog - Excel download

Voorraden

Alle niet-verkochte voorraden genereren de facto liquiditeitsnood: de goederen zijn vanaf heden wel betaald, maar de inkomsten komen pas binnen met de verkoop van deze voorraden. Daarom dient er optimalisering van de voorraad plaats te vinden om het beste op de behoeften van de onderneming in te spelen en een minimum aan liquide middelen vast te zetten: verbetering van de omloopsnelheid, vermindering van de voorraadhoeveelheid e.d.

Investeringen

Een onderneming die wil uitbreiden, kan ertoe gebracht worden om investeringen te realiseren: voor onder meer materieel, een werkruimte, IT-ontwikkeling en nog veel meer. Al deze uitgaven zorgen voor een min of meer aanzienlijke verschuiving in de liquide middelen van de onderneming. Het bedrijf dient immers onmiddellijk geld uit te geven maar heeft pas later profijt van zijn investeringen.

Door een zeer nauwkeurige liquiditeitsplanning op te stellen, kun je de impact van een investering op de liquide middelen beter beoordelen en indien nodig de betreffende investering uitstellen en zo een tekort aan liquide middelen voorkomen.

Seizoensgebondenheid

Ook seizoensgebondenheid kan tot liquiditeitsnood leiden, met name wanneer de onderneming pieken en dalen in de bedrijfsactiviteit kent. Zo dienen de lopende kosten tijdens een rustige periode nog steeds door de onderneming te worden doorbetaald terwijl er minder geld binnenkomt vanwege de afname van bedrijfsactiviteit.

Dit geldt eveneens voor het opvangen van zeer drukke periodes: om op een piekperiode te anticiperen dient de onderneming vaak haar voorraden te vergroten en personeel aan te nemen, waardoor haar behoefte aan liquide middelen op bepaalde tijdstippen toeneemt. Vanwege de lange betaaltermijnen wordt hierin echter niet onmiddellijk voorzien.

De oorzaken van een grotere behoefte aan liquide middelen

Hoewel de eerste 4 door ons behandelde punten een verklaring geven voor de structurele liquiditeitsbehoefte, staan wij voortaan ook stil bij de oorzaken van een grotere behoefte aan liquide middelen.

Groeicrisis

Hiermee kunnen ondernemingen en startups geconfronteerd worden die een snelle omzetgroei kennen. Een toename van de verkoop genereert over het algemeen immers een toename van de voorraden en debiteuren en dus een grotere behoefte aan liquide middelen. Dit kan tot problemen leiden als er niet op deze groei is geanticipeerd, bijvoorbeeld via een liquiditeitsplanning . Wat een groeicrisis is, illustreren we aan de hand van het volgende voorbeeld.

Onderneming Jansen, die kook- en bakgerei verkoopt, ziet het aantal bestellingen plotseling enorm toenemen na het op de markt brengen van een nieuw, revolutionair product. Om de groeiende vraag aan te kunnen, besluit het bestuur meerdere personen aan te nemen en de voorraad te vergroten.

Het probleem is wel dat in de periode waarin de werknemers worden opgeleid en de nieuwe keukens worden geplaatst, de liquiditeitsbehoefte toeneemt. Onderneming Jansen bevindt zich dus in een paradoxale situatie: enerzijds een hausse aan bestellingen en anderzijds een zodanig hoge liquiditeitsbehoefte dat er onvoldoende financiële middelen zijn om alle kosten te dekken.

Er wordt vaak te laat of zelfs helemaal niet betaald

In tegenstelling tot betaaltermijnen waarmee de verkoper bewust akkoord is gegaan, vallen te late betalingen onder de verantwoordelijkheid van de klant die zijn of haar betalingsverplichting om welke reden dan ook niet binnen de gesteld tijd voldoet. De verkopende onderneming bevindt zich dus in een situatie waarin zij noodgedwongen haar eigen betalingsverplichtingen niet meer kan voldoen omdat zij het benodigde geld niet op het afgesproken moment ontvangen heeft.

Hoewel er geen wonderoplossingen bestaan, zijn er bepaalde good practices om de impact van te late betalingen beperkt te houden:

  • Bestudeer de situatie van de potentiële klant alvorens hem of haar

betaalfaciliteiten toe te kennen: als de klant niet solvabel is - met andere woorden, als de solvabiliteit niet goed is, geef dan de voorkeur aan onmiddellijke betaling.

  • Stel een realistische liquiditeitsprognose op waarin met eventuele te late betalingen rekening wordt gehouden: anticipeer in je tabel voor liquide middelen op eventuele te late betalingen door de inkomstenstromen te verschuiven. Bij niet-betaling, dat wil zeggen wanneer de klant zijn of haar betalingsverplichting weigert te voldoen of daartoe niet meer in staat is, dienen er meerdere acties te worden overwogen: aanmaningen, ingebrekestellingen en zelfs acties in rechte kunnen in sommige gevallen nodig zijn.
  • Leveranciers die niet meer akkoord gaan met lange betaaltermijnen

Door hun betaaltermijnen te verkorten en zelfs systematisch onmiddellijke betaling te eisen, kunnen leveranciers zelf ook hun liquiditeitsbehoefte van een onderneming laten stijgen. Het verschil tussen je uitgaande kasstromen (uitgaven) en ingaande kasstromen (inkomsten) neemt toe, net zoals je Werkkapitaalvereiste.

Hoe kun je de liquiditeitsnood van een onderneming verminderen?

Nu we van dichtbij de factoren hebben gezien die tot liquiditeitsnood kunnen leiden, bespreken we de technieken die de manager kan toepassen om risico’s te beperken maar vooral ook om te voorkomen dat de onderneming hierdoor in gevaar komt.

Je snel laten uitbetalen

Zoals eerder besproken, als je meer liquide middelen nodig hebt, is een van de eerste dingen die je kunt doen de optie van lange betaaltermijnen voor je beste / grootste klanten (klanten die het meeste bestellen en die de gewoonte hebben je op tijd te betalen) te reserveren. Schroom overigens niet om informatie over je nieuwe klanten in te winnen om te bepalen of ze als slechte betalers bekend staan: als dit namelijk het geval is, eis dan elke keer onmiddellijke betaling om te voorkomen dat je in moeilijkheden komt.

Het beheer van de voorraden optimaliseren

Als de voorraden hoe dan ook tot liquiditeitsnood leiden, kan het optimaliseren van het voorraadbeheer de vastzittende liquide middelen aanzienlijk verbeteren. Dit gebeurt ten eerste via een op de onderneming afgestemde methode: als een onderneming bijvoorbeeld vaak met een onregelmatige verkoop van producten te maken heeft, is het wellicht beter om voor de bestelpuntmethode te kiezen: zodra de kritieke drempel van de voorraad wordt bereikt, plaats je een bestelling. Hierdoor voorkom je dat je magazijn onder de goederen bezwijkt (dat wil zeggen “liquide middelen laten slapen”) en voorkom je tegelijkertijd dat je te weinig voorraad hebt.

Lees ook: Days Inventory Outstanding (DIO), onmisbaar voor je werkkapitaal

Een strikte follow-up van de omloopsnelheid van de voorraden

Dit geeft je meer inzicht in de momenten voor het plaatsen van bestellingen en zelfs om te bepalen welke producten beter verkocht worden.

Prognoses doen dankzij software voor liquiditeitsbeheer

Hoewel liquiditeitsnood niet altijd kan worden verholpen, kan er meestal wel op worden geanticipeerd! En het goede nieuws is dat dit tegenwoordig zelfs heel eenvoudig kan. Een liquiditeitsraming opstellen is een uitstekend middel om toekomstige uitgaven te visualiseren en op een eventuele grotere liquiditeitsbehoefte van de onderneming te anticiperen.

Als de potentiële problemen in voldoende mate van tevoren geïdentificeerd zijn, voel je je er vast geruster op om bepaalde beslissingen te nemen. Daarentegen is het mogelijk dat niet iedereen bekend is met Excel of dat niet iedereen de tijd heeft om zich hiermee bezig te houden.

Agicap is hier een geschikte tools voor, voor (zeer) kleine en middelgrote ondernemingen ontworpen online softwareprogramma voor liquiditeitsbeheer: met dit intuïtieve en gebruiksvriendelijke programma kunnen CEOs, CFOs en ondernemers nauwkeurig hun liquiditeitsprognoses automatiseren en de toekomstige kasstromen visualiseren dankzij een synchronisatiefunctie voor bankrekeningen. Zo worden nare verrassingen slechts iets van vroeger!

Je laten helpen door experts

Het beheren van een onderneming is een uitgebreide en complexe discipline waarbij je op sommige punten veel kostbare tijd kwijt kan zijn, met name op het gebied van liquiditeit.

In dat geval kun je gerust contact opnemen met een expert (zoals een managementconsultant of accountant). Deze expert kan, dankzij zijn of haar ervaring en kennis, je zeer zeker (in het licht van zijn of haar berekeningen) adviseren over de te ondernemen stappen om je liquiditeitsnood te verlagen tot een acceptabel niveau.

Je liquiditeitsbehoefte: hoe financier je dit?

Wanneer het werkkapitaalvereiste hoger is dan de reële liquiditeit, dan dient de onderneming naar financiering op zoek te gaan.

Om liquiditeitsnood te voorkomen, kunnen (zeer) kleine en middelgrote ondernemingen van de volgende financieringsopties gebruikmaken.

De klassieke bancaire lening

Deze bekende financieringstechniek stelt een onderneming in staat om een geldbedrag van een bank te lenen middels een hogere of lagere rente die in ruil daarvoor betaald moet worden (boven op de aflossing van de lening natuurlijk). Wel kan deze manier van handelen enige tijd in beslag nemen aangezien bij elke lening voorafgaande onderhandelingen plaatsvinden met een bankier die nagaat of de onderneming in staat is haar schuld terug te betalen.

Betalingskorting

Dit is een snelle en eenvoudige manier om het WKV van de onderneming te verbeteren . Betalingskorting is het geven van korting op de factuur van een klant als deze onmiddellijk of voor de vervaldatum betaalt. Je kunt op elk moment beslissen om je klant betalingskorting te geven, waardoor deze procedure zeer eenvoudig is in te stellen: hiervoor zijn geen administratieve stappen nodig.

Korte roodstand

Korte roodstand komt neer op toestemming voor een negatief saldo op je bankrekening voor een relatief korte duur (over het algemeen 15 dagen achter elkaar of 30 dagen met onderbrekingen). De onderneming, die een negatief banksaldo mag hebben, kan haar liquiditeitsbehoefte flexibeler beheren in afwachting van haar te ontvangen geld na verkoop met een betaaltermijn bijvoorbeeld.

Lange roodstand

Lange roodstand werkt op dezelfde wijze als korte roodstand, met dat verschil dat de onderneming over een langere periode rood mag staan ( maximaal 3 maanden). Let op: zowel bij een korte roodstand als bij een lange roodstand bepaalt de bankier tijdens de onderhandelingen een rente (debetrente genaamd).

Een onderneming die van een van deze twee opties gebruikmaakt, dient zich ervan bewust te zijn dat hieraan aanvullende kosten zijn verbonden.

Factoring

Factoring is een financieringstechniek die je in staat stelt van een om de (nog) niet betaalde facturen aan een gespecialiseerd bedrijf over te dragen (vanwege lange betaaltermijnen, te late betalingen, niet-betalingen e.d.). Dit gespecialiseerde bedrijf, ook wel factoringbedrijf genoemd, betaalt onmiddellijk het bedrag van de overgedragen facturen aan de onderneming en houdt zich vervolgens, indien nodig, met de inning ervan bezig.

Dit is dus een goede optie voor een onderneming die last heeft van vele nog niet betaalde facturen waardoor er liquiditeitsproblemen ontstaan.

Leasing

Leasing is een soort huren voor een lange periode: een onderneming die een hoge liquiditeitsbehoefte heeft (de aankoop van een nieuwe auto ter vervanging van een oude) kan grote uitgaven voorkomen door een maandbedrag te betalen. Daarentegen geldt de leasingovereenkomst voor bepaalde tijd: de onderneming verbindt zich ertoe om de leasing gedurende de hele contractduur terug te betalen.

Zo kan zij bijvoorbeeld geen auto “op proef” huren en na 2 weken meedelen dat zij de overeenkomst beëindigt als deze overeenkomst voor 2 jaar is afgesloten.

Inzicht in je behoefte aan liquide middelen

Door inzicht te houden in het reilen en zeilen van je onderneming, kun je beter anticiperen op je geld. Met een overzicht in je casfhlow, kun je snel voorzien wanneer er een liquiditeitsbehoefte staat. Zo kun je eenvoudig scenario's maken, hier op anticiperen en je strategische beslissingen hier op baseren. Wees voorbereid en laat je daarom niet verrassen!

Blog CTA banner - liquiditeitsbegroting


Schrijf je in voor onze nieuwsbrief